Türkçe
Bugün Yine Öfkelendi…
Bir Anne-Babanın Günlüğünden: Çocuğumun Öfkesine Eşlik Etmeyi Öğreniyorum
Bugün okuldan yine gergin geldi. Çantasını kenara fırlattı, ayakkabılarını çıkarırken söylenmeye başladı.
“Ne oldu?” diye sorduğumda önce sustu. Sonra patladı.
Bir çocuk için dışlanmak sessiz bir yara gibi. Görünmüyor ama can yakıyor. Ve ben artık şunu öğrendim:
O küfürler aslında bana değil, taşıyamadığı duygulara ait.
Bir ebeveyn olarak hâlâ öğreniyorum. Bazen doğruyu, bazen yanlışı yapıyorum. Ama uzmanlardan duyduğum şu cümle bana hep yol gösteriyor:
“Çocuklar duygularını yönetmeyi, onları yöneten yetişkinlere bakarak öğrenir.”
(Çocuk Psikoloğu görüşü)
Bu yüzden evde küçük ama etkili adımlar atmaya başladık.
Evde Uygulanabilecek 5 Pratik Öfke Düzenleme Egzersizi
1️⃣ Ayna Karşısında Duygu Tanıma (Geliştirilmiş Hali)
Eskiden sadece “öfkeni aynada boşalt” diyordum. Şimdi bunu biraz değiştirdik.
Nasıl yapıyoruz?
Aynanın karşısına geçiyor
Şu soruları soruyorum:
“Şu an yüzünde hangi duygu var?”
“Bu duygu konuşabilse ne derdi?”
Uzman notu:
Çocuklar öfkeyi tanıyabildiklerinde, onu kontrol etme becerileri artar. Duyguyu isimlendirmek beynin sakinleşme merkezini aktive eder.
2️⃣ Öfke Termometresi Çiziyoruz
Birlikte kağıda 1’den 10’a kadar bir termometre çizdik.
1–3: Sakinim
4–6: Rahatsızım
7–10: Patlamak üzereyim
Akşamları soruyorum:
“Bugün kaçtaydın?”
Neden işe yarıyor?
Çünkü çocuk şunu öğreniyor:
“Öfke birden olmuyor, yükseliyor. Ve ben bunu fark edebilirim.”
3️⃣ Küfür Yerine Geçebilecek “Hazır Cümleler”
Küfür ettiğinde cezaya değil, alternatife odaklandık.
Birlikte bir liste yaptık, odasına astık:
“Bu söz beni incitti.”
“Benimle alay edilmesini istemiyorum.”
“Dur. Bu hoşuma gitmedi.”
Uzman görüşü:
Çocuğa neyi yapmaması gerektiğini değil, ne yapabileceğini öğretmek davranış değişimini hızlandırır.
4️⃣ Yastık – Kağıt – Kalem Üçlüsü
Her öfke konuşarak çıkmıyor.
Yastığa vurmasına izin veriyoruz
Kâğıda karalamasına izin veriyoruz
Sonra isterse yazdığını yırtıyor
Kural: Kimseye ve kendine zarar yok.
Neden önemli?
Öfke bedende birikir. Fiziksel boşaltım, sinir sistemini rahatlatır.
5️⃣ Günün Sonunda “Tamir Konuşması”
Öfke geçtikten sonra mutlaka konuşuyoruz. O an değil, sakinleşince.
Sorularım hep aynı:
“Bugün seni en çok ne kırdı?”
“Bir dahaki sefere nasıl yardım edebilirim?”
“Benim yapmamı istemediğin bir şey oldu mu?”
Uzman notu:
Bu konuşmalar çocuğa şunu öğretir:
“Hata yaptım ama ilişkim bozulmadı.”
Bu, çocuğun kendine güvenini inanılmaz güçlendiriyor.
Kendime Not (Anne-Baba Günlüğü)
Bugün şunu fark ettim:
Ben sakin kalabildikçe, onun öfkesi daha kısa sürüyor.
Bağırmadığım her an, ona bağırmadan konuşmayı öğretiyorum.
Dinlediğim her an, kendini savunmadan anlatabilmeyi öğreniyor.
Ve belki de en önemlisi:
Onun öfkesinden korkmadıkça, o da kendinden korkmamayı öğreniyor.
Son Söz
Öfke terbiyesizlik değildir.
Çoğu zaman yardım çağrısıdır.
Biz ebeveynler çözüm olmak zorunda değiliz.
Bazen sadece yanında durmak yeterlidir.
Özlem Ersül
ICF Yaşam ve İlişki Koçu