Türkçe
Çocukları İnternet ve Sosyal Medyanın Kötülüklerinden Nasıl Koruyabiliriz?
İnternet artık çocuklar için bir “lüks” değil, hayatın doğal bir parçası.
Ödev yaparken, oyun oynarken, arkadaşlarıyla konuşurken hep orada.
Ama kabul edelim: İnternet ne kadar faydalıysa, kontrolsüz olduğunda bir o kadar da riskli.
Çocukları internetten tamamen uzak tutmak neredeyse imkânsız.
Asıl soru şu:
Onları yasaklayarak mı, yoksa bilinçlendirerek mi koruyabiliriz?
1. Yasaklamak Değil, Rehber Olmak
“Telefonu bırak!”, “O siteye girme!”, “Sosyal medya yasak!”
Bu cümleler çoğu zaman işe yaramaz.
Hatta çocuk merak eder, gizlice yapar.
Bunun yerine şunu deneyebiliriz:
“İnternette her gördüğün doğru olmayabilir.”
“Rahatsız edici bir şey görürsen bana söyleyebilirsin.”
Çocuk bilirse korkmaz.
Korkmazsa saklamaz.
2. İnterneti Birlikte Keşfedin
Çocuğunuzun izlediği videoları, oynadığı oyunları tanıyın.
“Ne izliyorsun?” diye sormak yerine:
“Gel birlikte bakalım.”
Bu hem güven oluşturur hem de çocuğa şunu hissettirir:
“Yalnız değilim.”
Ayrıca çocuk, ebeveyninin ilgisini gördüğünde
zararlı içeriklere daha mesafeli olur.
3. Süre Kontrolü Kadar İçerik Kontrolü de Önemli
“Günde 1 saat yeter” demek tek başına çözüm değildir.
1 saat boyunca ne izlediği çok daha önemlidir.
– Şiddet içeriyor mu?
– Yaşına uygun mu?
– Dil kullanımı nasıl?
Basit ebeveyn denetimleri, çocuk profilleri ve filtreler bu noktada büyük yardımcıdır.
Ama unutmayalım:
Hiçbir uygulama, bilinçli bir ebeveynin yerini tutmaz.
4. Sosyal Medyada Görülen Her Şey Gerçek Değil
Çocuklar özellikle sosyal medyada şunu düşünür:
“Herkes mutlu, herkes başarılı, bir ben böyleyim.”
Onlara mutlaka şunu anlatmalıyız:
– Fotoğraflar seçilir
– Videolar düzenlenir
– Hayatlar filtrelenir
Gerçek hayat, ekrandaki kadar kusursuz değildir. Ve bu çok normaldir.
5. Özel Bilgi Paylaşımını Net Kurallarla Öğretin
Adı, adresi, okulu, fotoğrafı…
Bunların kimlerle paylaşılabileceğini çok açık ve net şekilde anlatmak gerekir.
Korkutarak değil, örnekle:
“Bu bilgi senin özelin. Herkese verilmez.”
Çocuk neyin “özel” olduğunu öğrenirse, kendini korumayı da öğrenir.
6. En Güçlü Koruma: Güven İlişkisi
Çocuğunuz bir şey gördüğünde size gelebiliyor mu?
Asıl koruma budur.
Eğer çocuk hata yaptığında:
– azarlanmayacağını
– yargılanmayacağını
– dinleneceğini biliyorsa
internet onun için daha az tehlikelidir.
Sonuç: İnterneti Düşman Değil, Doğru Kullanılması Gereken Bir Araç Olarak Görmek
İnternet tamamen kötü değil.
Ama kontrolsüz, rehbersiz ve yalnız bırakılmış çocuk için risklidir.
Çocukları korumanın yolu; telefonu ellerinden almak değil, bilgiyi ve güveni ellerine vermektir.
Unutmayalım:
En güçlü filtre, çocuğun bilinçli olmasıdır.
Özlem Ersül
ICF Yaşam ve İlişki Koçu