Türkçe
Ebeveynlikte Farkındalık ve Bilinçli İletişim
Ebeveyn olmak, dünyadaki en anlamlı ama bir o kadar da en zor rollerden biri. Çocuğumuzu büyütürken aslında biz de yeniden büyürüz; öğrenir, dener, yanılır ve yeniden deneriz. Bu yolculukta “iyi ebeveyn olmak” için mükemmel olmamız gerekmez. Asıl önemli olan, farkında olmamızdır.
Farkındalık Nedir?
Farkındalık, anda kalabilmek ve o anın içinde gerçekten “var” olabilmektir. Çocuğunuz size bir şey anlatırken zihninizde iş, ev işleri ya da gelecek kaygısı dolaşıyorsa, onu duymanız zorlaşır. Bilinçli ebeveynlik, çocuğunuzla sadece fiziksel olarak değil, duygusal olarak da aynı anda olabilmektir.
Farkında bir ebeveyn, çocuğunun davranışlarını sadece “davranış” olarak görmez; o davranışın arkasındaki duyguyu ve ihtiyacı da anlamaya çalışır. Bir çocuk ağladığında, bazen sadece üzgün değildir — bazen korkmuştur, bazen ilgilenilmek istiyordur. Farkındalık, bu derinliği görebilme halidir.
Bilinçli İletişim Neden Önemli?
Çocuklarla iletişim, sadece sözlerden ibaret değildir. Ses tonumuz, bakışımız, sabrımız, hatta sessizliğimiz bile bir mesaj taşır. Bilinçli iletişim, tepki vermek yerine yanıt verebilmeyi gerektirir. Yani, bir durum karşısında hemen yargılamak, bağırmak ya da çözüm sunmak yerine önce anlamaya çalışmaktır.
Örneğin:
“Neden öyle yaptın?” yerine
“Ne hissettin o anda?” diye sormak, iletişimi kökten değiştirir.
Bu yaklaşım, çocuğun duygularını ifade edebilmesi için güvenli bir alan oluşturur. Zamanla çocuk, duyulmanın ve anlaşılmanın verdiği rahatlıkla hem kendini daha açık ifade eder hem de empati becerisi gelişir.
Ebeveynin Farkındalık Pratikleri
Dinlemeyi hatırlayın:
Gerçek dinleme, karşı taraf konuşurken ne söyleyeceğinizi düşünmeden yapılan dinlemedir.
Nefes alın:
Zor bir an yaşadığınızda hemen tepki vermek yerine derin bir nefes alın. Birkaç saniyelik duraklama bile büyük fark yaratır. Kendinize şefkat gösterin: Hata yapmak ebeveynliğin doğal bir parçasıdır. Kendinizi suçlamak yerine “şu an elimden gelenin en iyisini yapıyorum” demeyi deneyin.
Çocuğunuzu değil, davranışını değerlendirin:
“Sen yaramazsın” yerine “Bu davranış uygun değildi” demek, kişiliğe değil davranışa odaklanır.
Anda kalın:
Oyun oynarken telefondan uzak durun. Kısa ama kaliteli zaman, uzun ama dikkat dağınık bir zamandan çok daha değerlidir.
Mükemmel Değil, Bilinçli Ebeveynlik
Ebeveynlikte farkındalık; hatasız olmak değil, hatalarını fark edip dönüştürebilmek demektir. Çocuğunuz sizden öğrenir, söylediklerinizden çok yaptıklarınızı gözlemler. Siz sakin kaldığınızda o da sakinleşir, siz saygılı olduğunuzda o da saygı göstermeyi öğrenir.
Bilinçli iletişim, sadece çocuğunuzu değil, aile içindeki herkesi dönüştürür. Çünkü farkındalık bulaşıcıdır — sizde başladığında, evin her köşesine yayılır.
Özlem Ersül
ICF Yaşam İlişki Koçu