Türkçe
Çocuğum Öfke Nöbetleri Yaşıyor: Ne Yapmalıyım?
Çocuğum 10 yaşında. Zeki, hassas ve adalet duygusu güçlü. Ancak okulda arkadaşları onunla alay ettiğinde ya da onu dışladığında, öfkesini kontrol etmekte zorlanıyor ve bazen küfürlü tepkiler veriyor.
Bir ebeveyn olarak en zorlandığım nokta şu oldu: Onu durdurmak mı, yoksa onu anlamak mı?
Öfke Sorun mu, Mesaj mı?
Öfke çoğu zaman bir “problem” gibi görülür. Oysa özellikle çocuklarda öfke, bastırılmış bir duygunun dışa vurumudur.
Dışlanmak, alay edilmek, küçümsenmek… Bir çocuk için bunlar çok ağır duygulardır. Kelimelere dökülemeyen bu yük, bazen bağırarak, bazen küfrederek dışarı çıkar.
Burada önemli bir ayrım var:
👉 Öfke duygusu kabul edilebilir.
👉 Öfkenin ifade ediliş biçimi öğretilmelidir.
“Ayna Karşısında Öfkesini Boşalt” Demek Doğru mu?
Ben çocuğuma, banyoda ayna karşısında öfkesini boşaltabileceğini söyledim. “Bağır, yüzünü gör, ama kimseye zarar verme” dedim. Bunun ne kadar doğru olduğunu sorguladım.
Uzman görüşlerine göre:
Öfkeyi güvenli bir alanda boşaltmak, bastırmaktan daha sağlıklıdır.
Ayna, çocuğun kendi duygusunu fark etmesine yardımcı olabilir.
Ancak bu yöntem tek başına ve sürekli çözüm olarak kullanılmamalıdır.
Yani:
✔ Geçici bir rahatlama sağlar
✖ Uzun vadede öfke kontrolünü öğretmez
Bu nedenle aynayı bir “kaçış” değil, bir farkındalık aracı olarak kullanmak daha sağlıklıdır.
Çocuğa Öfkeyi Öğretmek: Yasaklamak Değil, Rehberlik Etmek
“Böyle konuşma”, “sus”, “ayıp” demek çoğu zaman işe yaramaz. Çocuk sadece şunu öğrenir:
“Bu duygum kabul edilmiyor.”
Bunun yerine şunlar işe yarar:
Duyguyu isimlendirmek:
“Çok kırıldığını görüyorum.”
“Dışlanınca insanın içi çok yanar.”
Alternatif cümleler öğretmek:
Küfür yerine söyleyebileceği kısa, net cümleler:
“Benimle böyle konuşmanı istemiyorum.”
“Bu yaptığın hoş değil.”
Rol oynama çalışmaları:
Evde, sakin bir anda okulda yaşananları canlandırmak.
Okul Boyutu Göz Ardı Edilmemeli
Öfke yalnızca çocuğun “davranış sorunu” değildir.
Alay, dışlama ve zorbalık varsa:
Rehber öğretmenle görüşülmeli
Sınıf ortamı gözden geçirilmeli
Çocuk yalnız bırakılmamalıdır
Çocuk şunu hissetmeli:
“Benim arkamda duran bir yetişkin var.”
Ebeveyn Olarak Kendimize de Şefkat
Bazen en çok zorlanan biz oluyoruz.
“Yanlış mı yapıyorum?”
“Daha mı sert olmalıydım?”
“Bu çocuğu hayata nasıl hazırlayacağım?”
Şunu unutmamak gerekiyor:
Mükemmel ebeveyn yoktur, öğrenen ebeveyn vardır.
Siz çocuğunuzu anlamaya çalışıyorsanız, zaten doğru yoldasınız.
Son Söz
Öfke, yok edilmesi gereken bir düşman değil; doğru yönlendirilmesi gereken bir enerjidir.
Çocuğumuz bağırıyorsa, aslında bir şey anlatmaya çalışıyordur.
Bize düşen, onu susturmak değil; onu duymayı öğretmektir.
Özlem Ersül
ICF Yaşam ve İlişki Koçu