Türkçe
Önce şunu söyleyerek başlayayım:
Bir annenin “Bencil çocuk yetiştirmişim galiba” diye farkındalık yaşaması başlı başına çok kıymetli bir adımdır. Bu, işin zaten yarısını başardığın anlamına gelir. 🤍
10 yaş, karakterin hâlâ şekillendiği, davranışların değiştirilebilir olduğu bir dönemdir. Yani “geç kaldım” değil, “tam zamanındayım” demeliyiz.
Aşağıda adım adım, suçlamadan, bağırmadan ve çocuğu incitmeden uygulanabilecek bir yol haritası bulacaksın.
1. Etiketlemeyi Bırak, Davranışı Konuş
“Sen bencilsin” demek yerine:
👉 “Oyuncaklarını paylaşmakta zorlandığını görüyorum.”
👉 “Arkadaşın üzüldü bunu fark ettin mi?”
Çocuk kendini “kötü” değil, geliştirmesi gereken bir becerisi olan biri olarak görmeli.
2. Empatiyi Öğretmek = Ders Vermek Değil, Yaşatmak
Empati soyut bir kavramdır, anlatmak yetmez.
Günlük hayatta küçük sorular sor:
“Sence arkadaşın o anda ne hissetmiştir?”
“Biri sana böyle yapsaydı nasıl hissederdin?”
Ama sorguya çeker gibi değil, merak eder gibi.
3. Paylaşımı Zorla Değil, Model Olarak Öğret
“Paylaşacaksın!” demek genelde ters etki yapar.
Onun yerine sen örnek ol:
Evde bir şeyi paylaşırken yüksek sesle söyle: “Bak bunu seninle paylaşıyorum, çünkü paylaşınca daha güzel oluyor.”
Çocuk gördüğünü yapar.
4. Her İsteğini Hemen Karşılamayı Azalt
Her istediği anında yapılan çocuk, dünyanın da ona borçlu olduğunu zanneder.
Küçük beklemeler öğretici olur:
👉 “Şu an alamayız.”
👉 “Bunun için biraz beklememiz gerekiyor.”
Bu, sabır ve sınır öğrenmesini sağlar.
5. Evde Sorumluluk Ver
Sorumluluk alan çocuk, başkalarının emeğini fark etmeye başlar.
Yaşına uygun görevler:
Sofraya çatal koymak
Odasını toplamak
Çöpü çıkarmak
Sonra şunu söyle:
“Bu yaptığın şey ailemize katkı oldu, teşekkür ederim.”
6. İyiliği Öv, Kötülüğü Uzatma
Küçük bir paylaşım bile görmezden gelinmemeli:
👉 “Arkadaşına kalem verdiğini gördüm, bu çok hoşuma gitti.”
Ama olumsuz davranışı saatlerce konuşup büyütme.
Kısa, net ve sakin ol.
7. Duygusal İhtiyacını Kontrol Et
Bazen çocuk bencil gibi görünür ama aslında:
İlgi istiyordur
Kıskanıyordur
Kendini değersiz hissediyordur
Şunu sık sık duyduğundan emin olmalı:
“Sen benim için değerlisin.”
“Seni seviyorum.”
“Yanındayım.”
8. Mükemmel Olmaya Çalışma
Çocuk yetiştirirken hata yapmak kaçınılmazdır.
Önemli olan hatayı fark edip yön değiştirebilmek.
Bu cümleyi kendine söyle:
“Ben kötü bir anne değilim.
Öğrenen ve gelişen bir anneyim.”
Ne Zaman Destek Alınmalı?
Eğer çocukta:
Aşırı öfke
Sürekli başkalarını incitme
Kurallara tamamen direnç
varsa bir pedagog veya psikolojik danışmandan destek almak çok faydalı olur. Bu bir zayıflık değil, çocuğa yatırımdır.
Son Söz
Bencil doğan çocuk yoktur.
İhtiyaçları doğru karşılanmamış, sınırları net çizilmemiş çocuk vardır.
Ve güzel haber:
Sevgi + sınır + sabır = değişim
Bu üçlü varsa, her şey yoluna girebilir. 🌱
Özlem Ersül
ICF Yaşam ve İlişki Koçu