Türkçe
Ahşap oymacılığı denildiğinde çoğu insanın zihninde talaş kokan bir atölye, duvara asılmış keskiler ve ustasının elini dikkatle izleyen bir çırak canlanır. Yüzyıllar boyunca usta–çırak ilişkisiyle aktarılan bu sanat, özellikle Osmanlı ahşap oymacılığı geleneğinde zirveye ulaşmış, sabrın ve inceliğin simgesi haline gelmiştir. Bu nedenle birçok kişi haklı olarak şunu sorar: Böyle köklü ve dokunsal bir sanat gerçekten online öğrenilebilir mi?
Bir eğitmen olarak şunu gönül rahatlığıyla söyleyebilirim: Evet, öğrenilebilir. Hatta doğru kurgulanmış bir online eğitim, birçok açıdan yüz yüze eğitimden daha sistemli bir öğrenme deneyimi sunabilir.
Ahşap oymacılığı temelde göz, el ve zihin koordinasyonudur. Doğru açıyla tutulan bir keski, kontrollü bir basınç ve sabırlı bir tekrar… Aslında mesele mekân değil, rehberliktir. Geleneksel atölyede bazen bir hareketi bir kez görürsünüz ve kaçırdığınız bir detayı geri sorma şansınız olmayabilir. Online eğitimde ise aynı tekniği tekrar tekrar izleyebilir, yakın plan çekimlerle el pozisyonunu net şekilde görebilir, kendi hızınızda ilerleyebilirsiniz. Öğrenme üzerindeki kontrol tamamen sizdedir.
Dijital ortam özellikle tasarım sürecinde büyük avantaj sağlar. Motif analizi, kompozisyon kuralları, oran–orantı, desenin ahşaba aktarımı gibi aşamalar sistemli bir şekilde anlatıldığında, öğrencinin kafasındaki karmaşa azalır. Ne zaman derinleşeceğini, ne zaman yüzeyi bırakacağını bilmek tesadüf değil, bilinçli bir öğrenme sürecinin sonucudur. İşte online eğitim bu bilinci adım adım inşa eder.
Birçok kişi Atölyem yok, başlayamam diye düşünür. Oysa başlangıç için devasa bir çalışma alanına ihtiyaç yoktur. Küçük bir masa, doğru seçilmiş birkaç el aleti ve iyi bir yönlendirme yeterlidir. Önemli olan, nereden başlayacağınızı bilmenizdir. Plansız denemeler çoğu zaman motivasyonu düşürür. Oysa yapılandırılmış bir eğitim sürecinde her çalışma bir öncekinin üzerine inşa edilir. Önce çizgi kontrolü gelişir, sonra derinlik hissi oluşur, ardından rölyef çalışmalarıyla form güçlenir. Süreç ilerledikçe elinizdeki ahşap sadece bir malzeme olmaktan çıkar, bir ifade alanına dönüşür.
Dijitalleşme el sanatlarını zayıflatmaz; aksine daha geniş kitlelere ulaştırır. Farklı şehirlerde, farklı yaşam temposuna sahip insanlar aynı eğitime erişebilir. Bu da geleneksel sanatların sürdürülebilirliğini artırır. Asıl mesele ekranın varlığı değil, içeriğin niteliğidir. Doğru kurgulanmış bir online program, dağınık bilgiler yerine bütüncül bir yol haritası sunar. Öğrenci neyi neden yaptığını bilir ve gelişimini takip edebilir.
Ahşap oymacılığı sabır öğretir. Dikkat kazandırır. Zihni yavaşlatır. Günümüzün hızlı ve dağınık dünyasında bu sanat adeta bir denge alanıdır. Belki de online öğrenmenin en büyük katkısı tam burada ortaya çıkar: Kendi alanınızda, kendi zamanınızda, baskı olmadan üretme özgürlüğü.
Eğer içinizde uzun zamandır başlamalıyım dediğiniz o ses varsa, ertelemek için aslında hiçbir neden yok. Doğru rehberlikle, adım adım ilerleyen bir eğitim programı sayesinde evinizde küçük bir çalışma alanı kurabilir ve bu kadim sanatla gerçek bir bağ kurabilirsiniz.
Ustalık bir gecede gelmez. Ama doğru yerden başlarsanız, her oyduğunuz çizgi sizi bir adım ileri taşır. Belki de bugün, o ilk çizgiyi atmanın tam zamanıdır.
Serhat Yeşiltaş
Ahşap Oyma Uzmanı