Türkçe
Başarı Odaklı Değil, Gelişim Odaklı Ebeveynlik Neden Önemlidir?
Çocuğumuzun başarılı olmasını istemek hepimiz için doğal bir duygudur. Karnesinde güzel notlar görmek, sınavlardan yüksek puan aldığını duymak veya öğretmenlerinden olumlu geri bildirimler almak her veliyi mutlu eder.
Ancak bazen iyi niyetle yaptığımız bir hata, başarıyı yalnızca sonuçlarla değerlendirmek olabilir.
Özellikle ortaokula geçiş döneminde birçok aile farkında olmadan şu sorulara odaklanır:
● “Sınavdan kaç aldın?”
● “Sınıfta kaçıncı oldun?”
● “Arkadaşların senden daha yüksek mi aldı?”
Oysa çocukların gelişim yolculuğu, birkaç rakamla ölçülebilecek kadar basit değildir.
Her Başarı Göründüğü Gibi Değildir
İki farklı öğrenciyi düşünelim.
Birinci öğrenci sınavdan yüksek not alıyor ancak en ufak hatasında moralini kaybediyor ve başarısız olmaktan korkuyor.
İkinci öğrenci sonuç gelmeden plan yapıyor, vazgeçmiyor ve çabalıyor.
Uzun vadede hangisinin daha güçlü bir öğrenme alışkanlığı geliştireceğini tahmin etmek zor değildir.
Çünkü gerçek gelişim sadece sonuçlarda değil, öğrenme sürecinin içinde saklıdır.
Çocukların ileride karşılaşacakları zorluklarla başa çıkabilmeleri için sadece bilgiye değil; sabra, özgüvene ve problem çözme becerilerine de ihtiyaçları vardır.
Çabayı Görmek Neden Bu Kadar Önemli?
Bazı çocuklar çok emek vermelerine rağmen her zaman istedikleri sonucu hemen elde edemezler.
Bu durumda yalnızca notlara odaklanıldığında çocuk şunu düşünebilir:
“Demek ki verdiğim emek yeterince değerli değil.”
Oysa gelişim odaklı yaklaşımda dikkat edilen şey, sonucun kendisinden çok gösterilen çabadır.
Bir öğrencinin düzenli çalışmaya başlaması, eksik olduğu konuların üzerine gitmesi veya pes etmeden tekrar denemesi önemli kazanımlardır.
Çocuklar emeklerinin fark edildiğini gördüklerinde öğrenmeye karşı daha olumlu bir tutum geliştirebilirler.
Hata Yapmak Başarısızlık Değil, Öğrenmenin Bir Parçasıdır
Birçok çocuk hata yapmaktan korkar.
Bunun en önemli nedenlerinden biri bazen hata ile başarısızlığın aynı şey gibi algılanmasıdır.
Oysa öğrenme sürecine yakından baktığımızda en kalıcı bilgilerin çoğu zaman deneme yanılma yoluyla kazanıldığını görürüz.
Bisiklet sürmeyi öğrenirken düşmek, yeni bir konuda yanlış yapmak veya bir soruyu çözememek gelişimin doğal parçalarıdır.
Çocukların hata yaptıklarında eleştirilmek yerine desteklenmeleri, özgüvenlerini korumalarına yardımcı olur.
Önemli olan hiç hata yapmamak değil, yapılan hatalardan öğrenebilmektir.
Çocuklar Sadece Akademik Başarıdan İbaret Değildir
Bazen karne dönemlerinde ya da sınav sonuçları açıklandığında çocukların diğer özelliklerini gözden kaçırabiliyoruz.
Oysa bir çocuğun gelişimi yalnızca matematik veya Türkçe notlarıyla değerlendirilemez.
Arkadaşlarına yardım etmesi, sorumluluk alması, duygularını ifade edebilmesi, empati kurabilmesi veya bir problem karşısında çözüm üretebilmesi de gelişimin önemli göstergeleridir.
Hayatta başarılı olmanın yolu sadece akademik bilgiden geçmez. Sosyal beceriler ve duygusal dayanıklılık da en az ders başarısı kadar önemlidir.
Kıyaslamak Yerine İlerlemesini Takip Edin
Velilerin en sık düştüğü tuzaklardan biri çocuklarını başkalarıyla karşılaştırmaktır.
Ancak her çocuğun ilgi alanları, öğrenme hızı ve güçlü yönleri farklıdır.
Bugün matematikte zorlanan bir öğrenci, yarın farklı bir alanda büyük başarılar gösterebilir.
Bu nedenle önemli olan çocuğun başkalarından ne kadar ileride olduğu değil, kendi dünkü halinden ne kadar ilerlediğidir.
Çocuklar kıyaslandıklarında baskı hissedebilirler. Gelişimleri fark edildiğinde ise kendilerine olan güvenleri güçlenir.
Çocuğunuzun Kendine Güvenmesini Sağlayın
Özgüven, çocukların karşılaştıkları zorluklarla başa çıkmalarını kolaylaştıran önemli bir güçtür.
Kendine güvenen çocuklar hata yapmaktan daha az korkar, yeni şeyler denemeye daha açık olur ve başarısızlık karşısında daha kolay toparlanabilir.
Bu nedenle çocuklara sadece başarılı olduklarında değil, emek verdiklerinde, sorumluluk aldıklarında ve gelişim gösterdiklerinde de değerli olduklarını hissettirmek gerekir.
Çünkü çocuklar yalnızca başarılarıyla değil, kişilikleriyle de kabul görmek isterler.
Elbette her veli çocuğunun başarılı olmasını ister. Ancak başarıyı yalnızca notlar ve sınav sonuçları üzerinden değerlendirmek, çocukların gelişiminin önemli bir bölümünü gözden kaçırmamıza neden olabilir.
Gelişim odaklı ebeveynlik; çocuğun çabasını fark etmeyi, hata yapmasına öğrenme fırsatı olarak bakmayı ve akademik başarının yanında sosyal ve duygusal gelişimini de desteklemeyi içerir.
Unutulmamalıdır ki çocuklar gelecekte sadece yüksek notlarla değil; özgüvenleri, problem çözme becerileri, iletişim güçleri ve hayata karşı geliştirdikleri bakış açılarıyla da başarılı olacaklardır. Ebeveynlerin en değerli katkılarından biri ise bu gelişim yolculuğunda onların yanında olmaktır.
Özlem Ersül
ICF Yaşam & İlişki & Eğitim Koçu