Türkçe
Sınav Stresiyle Baş Etmede Ailelerin Görmezden Geldiği Hata
Gençlerin akademik yolculuklarında sınav stresi kaçınılmaz bir gerçektir. Ancak bu stresin genç için yıkıcı bir kaygıya mı, yoksa performansını artıran motive edici bir güce mü dönüşeceğini belirleyen temel unsur; ailelerin bu duruma verdikleri tepki ve kurdukları iletişim dilidir.
Ergenlik dönemi, başlı başına fizyolojik, hormonal ve duygusal dalgalanmaların yoğun yaşandığı hassas bir evredir. Sınav maratonuna giren bir genç, sadece önündeki test sorularıyla değil; aynı zamanda değişen bedenine uyum sağlamakla, kimlik arayışıyla ve geleceğin belirsizliğinin getirdiği yoğun varoluşsal kaygılarla da mücadele eder.
Bu zorlu süreçte anne babalar genellikle iyi niyetle hareket ederler. Kendi kaygılarını bastırmaya çalışırken çocuklarına destek olmak amacıyla sıkça "Sana güveniyoruz, sen kesin yaparsın", "Biz senin için her şeyi seferber ettik, yeter ki sen çalış" veya "Başaracağını biliyoruz" gibi cümleler kurarlar.
Dışarıdan bakıldığında son derece teşvik edici ve sevgi dolu görünen bu ifadeler, ne yazık ki gencin omuzlarına farkında olunmadan yüklenen devasa birer duygusal yük haline gelebilir.
Genç, bu cümleleri "Bana bu kadar güveniyorlar, ebeveynlerimi hayal kırıklığına uğratmamalıyım; başarısız olursam onların sevgisini ve takdirini kaybederim" şeklinde algılayabilir. Böylece iyi niyetle söylenen her söz, gencin üzerindeki baskıyı katlayarak artıran gizli bir stres kaynağına dönüşür.
Sınav stresiyle sağlıklı bir şekilde baş edebilmenin kilit noktası; çocuğun akademik başarısını, onun insan olarak değerliğiyle ve özsaygısıyla eşleştirmesini engellemektir. Genç, sınavdan alacağı puan ne olursa olsun ailesi tarafından koşulsuz bir şekilde sevilip kabul göreceğini hissetmelidir. Başarı odaklı değil, emek ve süreç odaklı bir destek modeli benimsenmelidir. "Sınavı kazanacaksın" demek yerine "Bu süreçte ne kadar çabaladığını ve emek verdiğini görüyorum" yaklaşımı sergilenmelidir.
Sonuç odaklı baskı ortadan kalkıp yerini süreç odaklı ve anlayışlı bir ebeveyn tutumuna bıraktığında, gencin zihnindeki "başarısız olma korkusu" hafifler. Yanlarında her koşulda onları destekleyen, yargılamayan ve güven veren bir ailenin varlığını hisseden gençler, sınav kaygısını yönetmeyi başarır ve bu durumu sağlıklı bir motivasyon enerjisine dönüştürürler.
Buket Beyda Sezer
Psikolojik Danışman - Bireysel Koç