Çocuğuma tuvalet eğitimini nasıl vereceğim?
Tuvalet eğitimi, çocuğun sosyal gelişiminde önemli bir basamaktır. Her çocuğun tuvalet eğitimine hazır olma yaşı farklıdır. Tuvalet eğitimine erken başlanmamalıdır; çünkü çocuk yeterli kas kontrolünü kazanmış olsa da eğer yeterli zihinsel olgunluğa henüz ulaşmamış ise neyi niçin yaptığını anlayamaz.
Bu da çocukta ters tepkiye yol açarak, eğitimi reddetmesine neden olabilir. Son derece önemli konulardan biri de çocuğun bu eğitime duygusal olarak da hazır olmasıdır.
Eğer direniyorsa, onu kesinlikle zorlamayın! Sadece biraz daha zamana ihtiyacı olabilir.
Zorlayıcı bir tuvalet eğitimi, çocuğun kendini kötü hissetmesine yol açar. Kalıcı problemlere ve kabızlığa yol açabilir. Ev taşıma, kardeş doğumu, ailede ölüm, ayrılık gibi stresli dönemler deneme girişimlerine başlamak için uygun zamanlar değildir.
Tuvalet eğitiminde, kaka eğitimi idrar eğitiminden daha önce gerçekleşir. Çünkü kaka denetimini kontrol eden kaslar idrarı kontrol eden kaslardan daha erken gelişir. Ebeveynler çocukların kaka yapmak istediklerini gösteren davranışları daha kolay algılarlar. Gündüz tuvalet eğitimi de gece eğitiminden önce olur. Genellikle kızlar erkeklerden önce eğitimi alırlar.
Çocuklar, 2.5-3 yaş arası dönemde tuvalet eğitimine hazır olduklarını gösteren bazı davranışlar sergiler. Tuvalet eğitimine başlamak için çocuğun hazır olup olmadığını şu soruları sorarak anlayabiliriz…
• İdrarını bir defada mı, azar azar mı yapıyor?
• Uzun süre kuru kalıyor mu?
• Çişini yaptığını anlıyor ve bunu ifade edebiliyor mu?
• Külot giymeye ilgi duyuyor ve külot giyiyor olmak onu teşvik ediyor mu?
• Tuvaleti geldiğinde odadan odaya geziyor mu?
• Tuvaletini yapmak için gerekli oturup kalkma eşgüdümüne sahip mi?
• Alt kıyafetini kısmen aşağı indirip yukarı çekebiliyor mu?
Çocuğunuzun tuvalet eğitimine hazır olduğunu gösteren davra¬nışları şunlardır :
• Yetişkinin davranışlarını taklit etmek.
• Basit yönergeleri anlamak ve uygulamak,
• Altı kirlendiğinde rahatsız olmak ve temizlenmesini istemek.
• Tuvalet gereksinimini sözle ya da işaretle ifade etmek.
• Kendi başına pantolonunu indirebilmek, çekebilmek.
• Başkaları tuvaleti kullanırken ilgilenmek.
• Bez kullanmak istemediğini ifade etmek.
• 2-3 saatlik sürelerle kuru kalabilmek.
Eğitime başlarken nasıl bir dil kullanacağınıza karar verin. Ailede kullanılan, çocuğun da söyleyebileceği basit kelimeler seçin. Çocukla ortak bir dil konuşmanız önemlidir. Çocuğun hazır olduğunu farkedince, bir lazımlık alın (Ayakları yere değdiği için genellikle lazımlıkta daha rahat ederler).
Önce, lazımlığı oyun oynadığı odaya yerleştirin. Oyun oynarken, televizyon izlerken, üstüne oturmasına izin verin. Böylelikle lazımlığa alışmasını teşvik etmiş olursunuz. Çocuğunuzu oturması için asla zorlamayın!
Tuvalet ihtiyacı olunca size söylemesi için cesaretlendirin. Tuvaletini altına yaptıktan sonra haber verse de onu övün. Bir dahaki sefere, daha erken söylemesi için cesaretlendirin. Çocuk alışıp sevdikten sonra, lazımlığı banyoya yerleştirin ve denemelere başlayın. 1-2 saatte bir, birlikte banyoya gidin. Sabah kalktığında, yemeklerden sonra ve tuvaleti geldiğine dair belirtileri farkettiğinizde, lazımlığa oturması için teşvik edin. Birkaç dakika beklemesini sağlayın, sonuç yoksa ısrar etmeyin.
Bazı çocuklar başlangıçta, çişlerini lazımlığa yapar ancak kaka için bezlerini kullanmaya devam ederler.
Devam edecek.....
Uzm. Psikolog N. Dilek Yılmaz

Türkçe
